Gluren bij de buren

Binnen scholenpartnerschappen onderhouden scholen structureel contact met elkaar. In de praktijk blijkt echter dat onderwijsprofessionals vaak nog beperkte kennis hebben van het schoolsysteem van het buurland en van de context waarin de partnerschool opereert. Tegelijkertijd is er bij leerkrachten en docenten een duidelijke nieuwsgierigheid naar de beroepsidentiteit van collega’s over de grens: op welke wijze wordt het beroep daar vormgegeven en welke overeenkomsten en verschillen zijn zichtbaar?

Het gaat hierbij niet uitsluitend om inhoudelijke aspecten, zoals curriculumopbouw en vakdidactiek, maar ook om meer praktische en contextuele vraagstukken, waaronder:

• verschillen in het schoolsysteem (bijvoorbeeld nationale einddoelen versus schoolautonomie en toetsing);
• schoolcultuur en fysieke leeromgeving (zoals de inrichting van het schoolgebouw, de opbouw van een schooldag en de rol van ouders);
• verschillen in pedagogische benaderingen, waaronder klassenmanagement;
• verschillen in didactische aanpak, bijvoorbeeld de inzet van digitale middelen en onderwijsmethoden;
• actuele onderwijsthema’s, zoals het lerarentekort, werkdruk, meertaligheid en kansengelijkheid.

Figuur: Gebaseerd op Thijs, A. & Van den Akker, J. (2009). Leerplan in ontwikkeling. Bron: Stichting Leerplanontwikkeling. Meer informatie vindt u hier.

Na afloop van deze activiteit heeft de deelnemer:

• kennis opgedaan van het schoolsysteem in het buurland;
• de partnerschool beter leren kennen, met specifieke aandacht voor schoolcultuur, didactische aanpak en pedagogische benadering (waarbij het curriculair spinnenweb als hulpmiddel kan worden ingezet);
• een beter beeld gekregen van actuele onderwijsthema’s die in het buurland spelen.

Deelnemers lopen gedurende één dag mee op de partnerschool. Hiervoor maken zij individuele afspraken met collega’s van de ontvangende school. De activiteiten kunnen onder andere bestaan uit:

• het observeren van lessen;
• informele gesprekken met collega’s, bijvoorbeeld tijdens pauzes;
• een rondleiding door de school;
• eventuele deelname aan naschoolse activiteiten.

Dit aanbod is bedoeld voor leerkrachten en docenten in het primair en voortgezet onderwijs die werkzaam zijn op scholen die deelnemen aan een EDL-schoolpartnerschap. Dit hoeven niet noodzakelijkerwijs docenten Nederlands of Duits te zijn.

Van de deelnemer wordt verwacht dat hij of zij:

• een school in het buurland bezoekt;
• een kort verslag maakt in beeld (foto en/of video), waarbij het curriculair spinnenweb desgewenst als reflectiemodel kan worden gebruikt;
• de opgedane ervaringen en leeropbrengsten presenteert aan collega’s

Dit initiatief wordt uitgevoerd als pilot binnen EDL-partnerscholen. Voor Duitse scholen is instemming van de Duitse schoolleiding noodzakelijk vereist. Kosten die samenhangen met de dag, zoals reis- en cateringkosten, kunnen worden gedeclareerd als kosten binnen het EDL-schoolpartnerschap.

Voor het schoolbezoek is op basis van de onderdelen van het spinnenweb een kijkwijzer ontwikkeld. De kijkwijzer bevat vragen die leerkrachten of docenten tijdens het bezoek kunnen stellen aan hun collega in het buurland. Doordat de kijkwijzer naast praktische ook reflectieve vragen bevat, kan een breed beeld worden gevormd van de school die wordt bezocht. De kijkwijzer kan zo inhoudelijk richting geven aan het bezoek. Uiteraard is er ook ruimte voor eigen vragen en gespreksonderwerpen.