Op 4 en 5 november vond de slotbijeenkomst plaats van het Duits-Nederlandse Interreg-project TWO4C. Tijdens een tweedaags programma met bedrijfsbezoeken in Nordhorn, Almelo en Eibergen en een afsluiting in Gescher stonden de resultaten van de transitie naar een circulaire economie in het midden- en kleinbedrijf (mkb) centraal.
Het project was een gezamenlijk initiatief van onder meer de Handwerkskammer Münster, Landkreis Grafschaft Bentheim, Saxion Hogeschool, Stichting Kiemt en ontwikkelingsmaatschappij Oost NL. TWO4C bood productiebedrijven uit vijf sleutelsectoren – hout, metaal/mechanica, elektro, bouw/constructie en kunststof – praktische handvatten om waardevolle grondstoffen zo lang mogelijk in de kringloop te houden.
Uit een vooraf uitgevoerde haalbaarheidsstudie bleek dat veel mkb-bedrijven wel inzagen dat er iets moest gebeuren rondom circulariteit, maar dat hun prioriteiten in de dagelijkse praktijk elders lagen. “Hoewel grote ondernemingen al langer bezig zijn met de circulaire economie, bleef het mkb achter doordat het hen aan tijd en capaciteit ontbrak,” lichtte Thomas Melchert toe namens TWO4C. Volgens Melchert lag daar precies de focus én de grootste uitdaging van het project: “De deuren naar acceptatie openen en bedrijven laten zien wat er wél mogelijk is. Bovendien spelen capaciteitsproblemen een grote rol. Waar grotere bedrijven idealiter iemand op het thema circulaire economie zetten, ontbreekt bij kleinere organisaties simpelweg de menskracht.”
Om deze drempels te verlagen, werd binnen TWO4C een gestructureerde aanpak gehanteerd. Bedrijven startten met een Quick Scan om hun circular readiness (circulaire paraatheid) te bepalen. Vervolgens werden grensoverschrijdende groepen gevormd, namen ondernemers deel aan circular trainingen over circulaire verdienmodellen en konden zij via een open projectdeel financiële steun ontvangen om innovatieve ideeën direct in de praktijk te brengen.
Hoe deze innovaties er in de praktijk uitzien, werd tijdens de bedrijfsbezoeken gedemonstreerd:
- Circulair kantoormeubilair (Nordhorn): Het Nederlandse bedrijf OPNIEUW! en de Duitse partners Teamplan en Raumplan lieten bij een pilotklant zien dat 80% van het bestaande kantoormeubilair hergebruikt kon worden. Dressoirs werden bijvoorbeeld omgebouwd tot bar- en ontvangstelementen en niet-herbruikbare materialen werden hoogwaardig gerecycled.
- Slimme autorevisie (Almelo): Bij ACTronics staat het verlengen van de technische levensduur van auto-onderdelen centraal. Via een digitaal klantportal maakt ACTronics inzichtelijk hoeveel grondstoffen en uitstoot er exact worden bespaard door revisie. Directeur Niek Bragt van ACTronics onderstreepte het belang van deze benadering: “We moeten er echt vanaf dat duurzaamheid als een luxegoed wordt gezien. Het verlengen van de levensduur van producten moet voor iedereen de toegankelijke standaard worden.”
- Nieuwbouw en renovaties (Eibergen): Gelderland wil huizen bouwen met stro, maar boeren en bouwers durfden de stap niet te zetten. Na onderzoek bracht Stichting Marktmeester de hele keten over de grens samen. Met een deal voor vijf jaar levert de Duitse boer Bosing Agrar het stro, maakt Isolcom er daken van en garandeert woningcorporatie Wonion de afname.
Met het doorlopen van vele Quick Scans, het opzetten van grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden en het tonen van werkende praktijkvoorbeelden is het fundament gelegd voor een duurzamere grensregio. De opgebouwde netwerken tussen Nederlandse en Duitse ondernemers en kennisinstellingen blijven ook na de afronding van TWO4C actief bestaan.
Financiering
De Interreg-financiering is afkomstig uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Duitse en Nederlandse ministeries en provincies zijn betrokken bij de cofinanciering, waaronder het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de provincies Overijssel, Gelderland, Flevoland, Drenthe, Friesland en Groningen aan Nederlandse zijde en de Niedersächsische Staatskanzlei en het Ministerium für Wirtschaft, Industrie, Klima und Energie NRW aan Duitse zijde.
